Home / Bí quyết chăm con / Những điều các mẹ cần biết về bệnh tiêu chảy ở trẻ em

Những điều các mẹ cần biết về bệnh tiêu chảy ở trẻ em

Tiêu chảy ở trẻ luôn là căn bệnh đứng hàng đầu trong 10 bệnh thường gặp nhất tại bênh viện nhi. Tiêu chảy tự nó đã là một thứ bệnh rắc rối, khó chữa. Đằng sau tiêu chảy còn có hàng loạt nguyên nhân khác như: bị trúng độc, thiết ăn, lao phổi… Cùng chuyên mục bí quyết chăm con tìm hiểu về bệnh tiêu chảy ở trẻ em nhé.nhung-dieu-cac-me-can-biet-ve-benh-tieu-chay-o-tre-em

Dấu hiệu tiêu chảy ở trẻ mất nước, kiệt sức:

  •  Sụt cân: Trẻ bụ bẫm càng sụt nhanh.
  •  Khát nước: Trẻ kêu khóc cằn nhằn, bứt rứt.
  •  Mắt lõm, lờ đờ, ngủ mở mắt
  •  Miệng khô, không có nước bọt.
  •  Tiểu ít.
  •  Thóp lõm (mỏ ác thụt vào)
  •  Da nhăn, chùng (như da người già)
  •  Mạch nhanh (trên 60 lần/phút).
  •  Thở nhanh, sâu (trên 60 lần/phút).
  •  Sốc: Lừ đừ, da xanh tím tái, lạnh đầu ngón, mạch nhẹ yếu.
  •  Động kinh, co giật.
  •  Sốt cao.

Nguyên nhân bệnh tiêu chảy ở trẻ

Nguyên nhân tiêu chảy ở trẻ em thì có rất nhiều. Có khi tiêu chảy là một bệnh của đường ruột, có khi chỉ là một triệu chứng của một bệnh xa xôi nào khác. Có thứ tiêu chảy cần uống thuốc, có thứ không cần, trái lại càng uống thuốc càng tiêu chảy thêm…

Đại khái ta có thể kể những nguyên nhân thông thường như sau:

Tiêu chảy không do nhiễm trùng: trong đó có thứ tiêu chảy sinh lý ở các bé bú sữa mẹ, tiêu chảy vì ăn uống không đúng cách, vì uống thuốc kháng sinh sai lầm hay vì ruột hấp thụ kém…

Bé bú sữa mẹ đi tiêu 5 – 7 lần, phân lợn cợn có màu xanh, mùi chua, thường ngoài ngay sau cữ bú, không phải là bệnh. Nguyên nhân chỉ vì sữa mẹ dễ tiêu hóa nên bé đi tiêu thường xuyên hơn. Các bà cụ có kinh nghiệm thấy trẻ đi ngoài “lẹt xẹt” như gà đều biết là trẻ… sẽ mau lớn. Dĩ nhiên trẻ không nóng, không mệt, vẫn bú nhiều, vẫn chơi đùa vui vẻ, lên cân đều… Không cần phải dùng thuốc men gì cả trong trường hợp này, nhất là tuyệt đối không được ngưng sữa mẹ. Nếu cần, có thể dùng một vài thứ “thuốc”  thông thường. Và cho bé bú dặm thêm mỗi ngày một bình sữa bò, uống chút nước vôi trong. Cũng bớt tiêu chảy vì làm trung hòa được tính acid ở ruột bé.

Thứ tiêu chảy mà dân gian vẫn gọi là tướt những lúc bé mọc răng, biết lật, biết bò. Cũng là tiêu chảy sinh lý, không cần thuốc men gì cả. Vì đó là sự trục trặc tâm sinh lý chút đỉnh trong sự phát triển bình thường của bé. Nhưng phải thận trọng, nếu bé có nóng, đi tiêu quá nhiều lần có vẻ mệt, không chơi, thì nên khám bác sĩ.

Thứ tiêu chảy thường thấy mà cũng không do nhiễm trùng là tiêu chảy vì ăn uống không đúng cách. Nhất là ở các bé bú sữa bò mà bà mẹ không biết rõ cách pha chế. Có khi pha sữa quá đặc, khẩu phần quá cao, hoặc pha quá loãng để tiết kiệm. Trường hợp thường gặp nữa là bé ăn uống thiếu cân đối: thực phẩm chỉ toàn là chất đường bột, không có chất đạm, chất béo, sinh tố. Tình trạng này đưa đến sự rối loạn dinh dưỡng trầm trọng, bé bị tiêu chảy kinh niên. Dĩ nhiên cách chữa loại tiêu chảy vì dinh dưỡng sai lầm này chỉ cần kiên nhẫn thay đổi thực đơn, đổi cách pha sữa, thêm sinh tố và chất đạm vào thức ăn… là bé sẽ khỏi.

Một đôi khi bé mắc bệnh kém hấp thu hoặc dị ứng với một vài thực phẩm. Không chịu một vài loại đường trong sữa, bé cũng bị tiêu chảy kinh niên. Phân xấu mà nhiều, bụng bự, ốm đói (ta gọi là mắc cam tích) phải được điều trị đúng.

Tiêu chảy vì dùng kháng sinh bừa bãi cũng là một trường hợp thuộc loại tiêu chảy không nhiễm trùng, đáng được nói tới. Vì càng ngày trẻ càng bị nhiều, vì ai cũng có thể mua kháng sinh và bệnh gì cũng uống kháng sinh không cần hỏi ý kiến bác sĩ. Kháng sinh uống không đúng lúc, không đúng chỗ làm rối loạn quân bình của ruột, làm hủy hoại các vi sinh vật hữu ích ở ruột khiến bé bị tiêu chảy. Cách chữa dĩ nhiên không phải uống thêm kháng sinh khác mà là bỏ kháng sinh đi, và không nên dùng kháng sinh bừa bãi không có ý kiến của bác sĩ.

Tiêu chảy do nhiễm trùng thường là loại tiêu chảy cấp tính. Có thể là bé trúng độc vì ăn nhằm thức ăn cũ hư hỏng, vì bình bú, núm vú dơ, vì nước không nấu chín… Nhưng cũng có thể tiêu chảy vì một bệnh nhiễm trùng tổng quát. Một bệnh không “dính dáng” gì tới đường ruột cả như viêm cổ họng, thúi lỗ tai, cúm, viêm phổi… Cho nên, khi khám cho một bé bị tiêu chảy, bác sĩ khám luôn cổ họng, lỗ tai, phổi…

Bệnh có thể do các loại vi trùng, siêu vi, hay kí sinh gây ra. Căn cứ trên tính chất của phân, tính khẩn cấp của bệnh, các triệu chứng phụ vv… Khi đó bác sĩ đoán biết do loại vi trùng nào gây bệnh. Chẳng hạn như bé tiêu chảy vì loại vi trùng E. Coli phân loãng, lầy nhầy, mùi hôi, màu hơi xanh, đi ngày 5 – 10 lượt, nóng ít hay không nóng.

Trái lại nếu tiêu chảy vì loại Shigella bệnh rất khẩn cấp. Bé nóng 39°C – 40°C có khi động kinh. Đi tiêu chảy cả mấy chục lần, có đàm, máu, ít hôi, đau bụng và rặn mạnh… Nhờ hỏi kỹ, hỏi “lôi thôi” như thế, bác sĩ có thể đoán ra thủ phạm mà điều trị mau lẹ. Vì thế, bà mẹ phải biết rõ về đặc tính phân của bé để “tường trình” cho bác sĩ, giúp bác sĩ, giúp bác sĩ chuẩn đoán bệnh chính xác. Có bà mẹ khai con bị tiêu chảy mà không biết rõ con đi ngày mấy lần, phân ra sao thì bác sĩ cũng đành chịu.

Vài nguyên tắc nên theo

Dù bị tiêu chảy do nguyên nhân nào, tâm lý chung của các bà mẹ là muốn làm sao cho bé ngưng đại tiện tức khắc.

Thực ra, khó có thể làm bé nhưng tiêu chảy tức khắc ngoại trừ dùng thuốc làm cho liệt ruột. Bé sẽ chỉ có thể bớt từ từ. Ngày thứ nhì phân sệt lại, số lần đi tiêu giảm xuống. Ngày thứ ba phân cứng hơn, còn vài lần trong ngày. Đến ngày thứ tư bé mới trở lại bình thường. Có một số nguyên tắc phải theo để giúp bé mau bình phục và không gây các biến chứng nguy hiểm là:nhung-dieu-cac-me-can-biet-ve-benh-tieu-chay-o-tre-em-1

  • Nên cho bé uống nước tùy thích. Cơ thể bé chứa 75% nước. Một bé nặng 10kg thì hết 7,5kg là nước, nên mất nước đối với bé nguy hiểm. Chỉ cần mất 10% số nước trong cơ thể, bé đã nguy rồi. Biết thế thì khi bé bị tiêu chảy, đổ mồ hôi nhiều, nóng sốt… làm mất nước. Khi bé khát nước đòi uống thì ta phải cho uống ngay, càng nhiều càng tốt. Bệnh dịch tả là một bệnh dịch ghê gớm làm chết hàng vạn người xưa. Bây giờ người ta chữa giản dị bằng nước, thuốc men chỉ là phụ. Vì chính sự mất nước trầm trọng do ói, đi ngoài đó làm chết người chứ không phải do vi trùng.
  • Có thể dùng 1 gói Oresol pha vào một lít nước, cho bé uống bù thoải mái, trong 2 – 3 ngày, bệnh tự khỏi.
  • Vẫn tiếp tục cho trẻ bú mẹ, cho ăn bình thường, dù sự hấp thụ có kém hơn.
  • Không nên dùng các loại thuốc cầm tiêu chảy có chất gây nghiện Elixir paregorique (chỉ dùng cho người lớn), lục thần thủy, sái phiện… rất dễ bị trúng độc ở trẻ con và chỉ có tác dụng cầm tiêu chảy chứ không làm hết bệnh.

Tóm lại, tiêu chảy ở trẻ con là một thứ bệnh nguy hiểm và phức tạp. Cha mẹ ai cũng nóng lòng muốn con được cầm tiêu chảy ngay. Nhưng đó là một thành kiến sai lầm thường mang lại những hậu quả tai hại vì dùng thuốc bậy bạ, bị trúng thuốc. Cùng những thành kiến khác như kiêng không cho uống nước, kiêng bú – cho bé nhịn đói quá lâu làm mất sức, lâu lành, gây bệnh suy dinh dưỡng với những hậu quả không lường được.

Tóm tắt những điều nên làm khi bé bị tiêu chảy

  1. Bé bú sữa mẹ, tiêu 5 – 7 lần, không nóng, vẫn chơi:

– Tiếp tục cho bú bình thường.

– Cho uống nước tùy thích.

– Người mẹ tránh uống thuốc xổ, ăn thức ăn chua…

  1. Bé bú sữa bò, tiêu nhiều lần, có nóng:

– Tiếp tục cho uống sữa, nhưng pha loãng hơn một chút.

– Cho uống nước tùy thích (một bé nặng 10kg, mỗi ngày tối thiểu cần 1 lít đến 1,5 lít nước).

– Nếu có ói mửa, cho uống nhiều lần, mỗi lần một ít thôi, nước được ướp lạnh càng tốt.

– Cho uống Oresol, xúp cà rốt vv… Trở lại thực đơn bình thường càng sớm càng tốt.

– Bình tĩnh đợi vài ngày, đừng nóng lòng cho uống thuốc cầm tiêu chảy.

  1. Trường hợp tiêu chảy kinh niên không do nhiễm trùng, phải kiên nhẫn vì phải chữa trong một thời gian lâu dài.

Kiểm tra lại

tong-hop-nhung-benh-ve-da-o-tre-so-sinh-cung-cach-chua

Tổng hợp những bệnh về da ở trẻ sơ sinh cùng cách chữa

Trẻ sơ sinh da rất mỏng, chưa đủ sức bảo vệ cơ thể. Vì thế mà …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *